الان که دارم این را می نویسم اینقدر حرصم گرفته که نگو! واقعا کم می شود که یک نفر در ۱۰ دقیقه بتواند اینقدر حرصم را درآورد. بعد از جلسه امروز یک آقایی که از اسمش معلوم بود اهل یکی از جمهوریهای شوروی سابق است جلو آمد و اولین سوالش این بود: می دانم شما ایرانی هستید. می خواستم بدانم ترک هستید؟ گفتم نه. با اینکه فرانسه حرف می زد از لهجه اش فهمیدم ترک آذربایجان است. بعد فوری گفت یعنی ترکی بلد نیستید؟ گفتم نه. شرح مبسوطی داد که شما می گویید آذری ما می گوییم ترک (یا بر عکس) و غیره که خیلی متوجه نشدم. یک بار دیگر هم ۴ سال پیش در اردبیل فرقش را برایم توضیح داده بودند. اینکه ترکهای ایران واقعا از قوم ترک هستند و این طور نیست که فقط به علت سلطه سلجوقیان زبانشان ترکی شده باشد. (واقعا نمی دانم چه اهمیتی دارد. ظاهرا باید یک چیزی مثل فرق کلیمی و جهود باشد که هر دو به یک معناست ولی یکی توهین آمیز است آن یکی نه). بعد نام برجسته ترین و معروفترین استاد ایرانی حقوق بین الملل را برد و گفت که اصلا اهل ترکیه است! از قضا این استاد اصالتا ترک است ولی آنقدر ایران دوست و ملی گراست که این آقا شانس آورد جلوی خودش این را نگفت. علت اهل ترکیه بودن؟ در ازمیر به دنیا آمدن! گفتم آقا جان. ایشان استاد راهنمای من در ایران بودند. ۶۰ سال پیش پدر ایشان دیپلمات ایران بودند در ترکیه و به همین دلیل آنجا به دنیا آمده. این که دلیل نمی شود. در حالیکه با بی ادبی از گوشه چشم نگاهم میکرد و می خواست بگوید دروغ می گویم٬ گفت سفارت ایران که در ازمیر نیست! جدی اگر به عدم خشونت اعتقاد نداشتم یک پان ترکیست از مجموعه پان ترکیستهای جهان کم می شد! 

یاد این افتادم که یک بار برای یک کارگاه آموزشی دعوت شده بودم یکی از شهرهای آذربایجان. به خیال خودم داشتم از حقوق اقلیتها دفاع می کردم که هر اقلیت زبانی٬ مذهبی٬ جنسی و ...باید از حقوق بشر تبیین شده برخوردار باشد و این حق اقلیت زبانی ترک است که... هنوز جمله هم تمام نشده بود که چند نفر از حاضرین جلسه که از مقامات دولتی هم بودند با ارایه آمارهای عجیب و غریب و در کمال "لطافت" به من فهمانیدند که تا آن موقع اشتباه می کردم که فکر می کردم "اقلیت" ترک قابل حمایت وجود دارد و در واقع "اکثریت"٬ ترک است و اقلیت٬ فارس! من هم زرنگی کردم و گفتم این نوع حقوق فقط برای حمایت موثر از اقلیتها پایه ریزی شده است. خوب اگر شما ادعا می کنید اکثریت را تشکیل می دهید پس نیازی به این حمایتهای "اضافی و مثبت" ندارید!

حالا آنجا یک شهر کوچک بود و در جغرافیایی مانند ایران با آن برخوردهایی که می دانیم ولی در سازمانهای بین المللی٬ جایی که از هر رنگ و ملیتی آدم پیدا می شود آدمی به این وضوح متعصب نوبر است. واقعا در دنیایی به این بزرگی و تکثر٬ داشتن و نگهداشتن همچنین فکرهای بسته ای خیلی هنر می خواهد و برخورد با چنین آدمهایی خیلی بدشانسی! آنهم کسی مثل من که یک پاپاسی برای این پان ایرانیسم٬ ترکیسم٬ امریکنیسم ...و تعصبات دیگر ارزش قایل نیست.